ئەرشیفى بزووتنەوەبزووتنهوهی ئیسلامیڕاپۆرتعێراقكوردستانهەواڵ
لەساڵیاد یەکەمین پەرلەماندا بزووتنەوەی ئیسلامی داوای ئازادی و سەربەخۆیی بۆ پەرلەمانی کوردستان دەکات
لەساڵیاد یەکەمین پەرلەماندا بزووتنەوەی ئیسلامی داوای ئازادی و سەربەخۆیی بۆ پەرلەمانی کوردستان دەکات…..
مێژووی خەباتی نەتەوەیی گەلی کورد پڕە لە وێستگەی گۆڕانکاری، ڕووداوی (١٣ی ئایاری ١٩٨٧) وەک خاڵێکی وەرچەرخانی گەورە لە مێژووی هاوچەرخی ئێمەدا دەمێنێتەوە. ٣٩ ساڵ پێش ئێستا، ڕۆڵەکانی هەڵەبجە و ناوچەکانی هەورامان و شارەزوور بەو پەڕی فیداکارییەوە سنگیان دایە بەر گوللـەی بەعس و بە خوێنی پاکی خۆیان بەرگرییان لە خاک کرد. ئەو ڕاپەڕینە جەماوەرییە تەنها ڕەتکردنەوەی ستەم نەبوو، بەڵکو تەقینەوەی ئیرادەیەک بوو کە دواتر بووە ئیلهامبەخش بۆ ڕاپەڕینی مەزنی ١٩٩١.
دوای ئەوەی شارەکە لەلایەن جەماوەرەوە کۆنترۆڵ کرا و ڕژێم بە ئاگر و ئاسن وەڵامی دایەوە، دەیان هاوڵاتی شەهید کران و زانایانی ئایینی وەک مامۆستا مەلا عوسمان و هاوەڵانی ناچار بە هیجرەت کران. ئەم کۆڕەوە مێژووییە پەیامی ڕەتکردنەوەی دەسەڵاتی بەعس و ڕاگەیاندنی شۆڕشێکی نوێ بوو، کە تێیدا بزووتنەوەی ئیسلامی لە هەناوی ئەو ئازارانەوە وەک پارێزەری مافە ڕەواکان و ناسنامەی گەلەکەمان هاتە کایەوە. بزووتنەوەکە قۆناغی گەشەکردنی هزری مقاوەمەت بوو کە بۆشاییەکی گەورەی لە گۆڕەپانی خەباتدا پڕکردەوە.
وەرچەرخانی گرنگ لە مێژووی بزووتنەوەی ئیسلامیدا ئەوە بوو کە لەگەڵ ئەوەی لە هەناوی خەباتی چەکداریدا لەدایک بوو، بەڵکو هەمیشە باوەڕی قووڵی بە پڕۆسەی مەدەنی، و پاراستنی مافەکان هەبوو.
ڕێک کاتێک کە گەلی کوردستان لە ١٩ی ئایاری ١٩٩٢ دا، بەرەو یەکەمین پڕۆسەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی هەنگاوی نا، بزووتنەوەی ئیسلامی بە نیازێکی سیاسی و ئەخلاقیی پاکەوە چووە نێو ئەو ململانێ ئینتیخابیەوە.
هەرچەندە لەو وێستگە مێژووییەی ١٩ی ئایاردا، کۆمەڵێک کۆتوبەندی سیاسی و پێشوەختە و ئامانجدار نەیانهێشت دەنگە ڕاستەقینەکانی ئەم حیزبە بەدروستی بگاتە نێو سندوقەکان و کورسیی شایستە بەدەستبهێنێت، بەڵام بزووتنەوەکە وەک هێزێکی ڕەسەن و خەمخۆری پڕۆسەی دیموکراسی لە مەیدانەکەدا مایەوە و شەرعییەتی جەماوەری کورتی نەهێنا لە هاوکێشە پەرلەمانییەکاندا.
لە مێژووی چەندین خولی پەرلەمانی و هەڵبژاردنە یەک لەدوای یەکەکاندا لە دوای ١٩ی ئایاری ١٩٩٢ەوە، بزووتنەوەی ئیسلامی هەمیشە بەشدارێکی کارا، پاسەوانێکی هۆشیار و دەنگێکی بەرزی ڕەخنە بووە دژ بە گەندەڵی و پێشێلکارییەکان.
بەڵام ئەمڕۆ، کاتێک سەیری گۆڕەپانی سیاسی هەرێم دەکەین، بە داخێکی زۆرەوە دەبینین ئەو دامەزراوە یاسادانەرەی کە بە خوێنی شەهیدانی ١٣ی ئایار و قوربانیدانی گەلەکەمان بنیادنرا، ڕووبەڕووی پەکخستنێکی بێپێشینە بووەتەوە.
ڕاستییەکی تاڵ: پەرلەمانی کوردستان دوای تێپەڕبوونی ساڵێک و حەوت مانگی تەواو بەسەر هەڵبژاردنی مانگی ئازاری ساڵی ٢٠٢٤، هێشتا نەیتوانیوە هیچ کۆبوونەوەیەکی ڕاستەقینە لەپێناو بەرژەوەندییەکانی خەڵکدا بکات. تەنها کۆبوونەوەیەک کە کرا، مەراسیمی سوێندخواردن بوو، کە ئەویش وەک خەڵک دەڵێن، زیاتر بۆ مسۆگەرکردنی مووچە و ئیمتیازاتی پەرلەمانتاران بوو نەک بۆ چارەسەرکردنی کێشە قووڵەکانی کۆمەڵگا.
ئەم واقیعە تاڵە پێمان دەڵێت کە پێویستە چیتر ڕێگە نەدرێت پەرلەمان وەک کارتۆنێک یان بووکەڵەیەکی دەستی ململانێ حزبییەکان سەیر بکرێت. کاتی ئەوە هاتووە پەرلەمان بگەڕێنرێتەوە بۆ پێگەی ڕاستەقینەی خۆی و وەک سەنتەری هێز لەناو تەرازووی سیستەمی سیاسی هەرێمەکەدا حساباتی بۆ بکرێت، نەک بکرێتە قوربانی بەرژەوەندی تەسک و کاتی.
ئەمڕۆ کە ئاوڕ لەو مێژووە هاوتەریبە دەدەینەوە—لە نێوان تەکبیری ڕاپەڕینی ١٣ی ئایار و دەنگدانی ١٩ی ئایاردا—دەبینین بزووتنەوەکە هێشتا لەسەر هەمان ڕێبازی مامۆستا مەلا عوسمان بەردەوامە. پەیامی بزووتنەوە لە ئێستای پڕۆسەی سیاسیدا، درێژکراوەی هەمان ئیرادەی ڕاپەڕین و چەسپاندنی دادپەروەرییە لە ڕێگەی خەباتی مەدەنییەوە. هێزە ڕەسەنەکان ناتوانن لە بەرامبەر بێدەسەڵاتکردنی پەرلەمان و پشتگوێخستنی دەنگی گەل بێدەنگ بن.
لە کۆتاییدا، نزای بەهەشت و سەربەرزی بۆ هەموو ئەو خوێن و فیداکارییانە دەکەین کە ڕۆڵەکانی ئەم نیشتیمانە، ناوچەکە و بزووتنەوەی پێشەنگی ڕابوونی ئیسلامی لەپێناو بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کوردی-ئیسلامیدا پێشکەشیان کردووە. هیوادارین ئیرادەی گەل و شەرعییەتی ڕاستەقینە بگەڕێتەوە بۆ دامەزراوە یاساییەکان و چیتر شکۆی دەنگدەر و نیشتمان نەکرێتە قوربانی دواکەوتنی سیاسی.
دەزگای هەڵبژاردنەکانی بزووتنەوەی ئیسلامی
